Stosunki międzynarodowe. Regiony, historia, problemy

pt2

Publikacja dostępna na

w formacie PDF.

 Redakcja: Grzegorz Stachowiak

Autorzy: Marta Antosz, Katarzyna Pietrewicz, Paweł Schmidt, Anna Bartnik, Robert Siudak, Magdalena Raczyńska, Joanna Gęsiarz, Michał Włodarczyk, Sebastian Rodzik, Katarzyna Kropiak, Anika Kowalska, Dominik Hodurek, Tomasz Lachowski, Dominik Zając, Katarzyna Duda, Bartłomiej Michał Jasiński, Marta Hoffmann

Recenzja naukowa: Michał Chorośnicki, Ewa Bojenko-Izdebska, Monika Ślufińska, Piotr Bajor, Edyta Chwiej, Agnieszka Czubik, Marcin Grabowski, Mirella Korzeniewska-Wiszniewska, Agnieszka Nitszke, Ewa Szczepankiewicz-Rudzka, Marcin Tarnawski, Rafał Wordliczek

Wydawca: Koło Studentów Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego

Miejsce i rok wydania: Kraków 2014

Skład i przygotowanie do druku: Krakowska Oficyna Naukowa „Tekst” (www.kon-tekst.pl)

ISBN: 978-83-932398-6-3

SPIS TREŚCI

STUDIA AFRYKANISTYCZNE

Problem uchodźców a bezpieczeństwo regionalne w Afryce Subsaharyjskiej w latach 1991-2012
Marta Antosz

STUDIA AMERYKANISTYCZNE

Marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych Ameryki jako filar mocarstwowości państwa
Katarzyna Pietrewicz, Paweł Schmidt

STUDIA BLISKOWSCHODNIE

Zachodni Brzeg Jordanu w świetle interesów izraelsko-palestyńskich
Anna Bartnik

Irański program nuklearny – struktura i cele
Robert Siudak

STUDIA EUROPEJSKIE

Prezydencja grupowa w Radzie Unii Europejskiej – ocena funkcjonalności oraz analiza porównawcza wybranych trio
Magdalena Raczyńska

Dyplomacja kulturalna Irlandii – perspektywa ekonomiczna
Joanna Gęsiarz

OBSZAR PORADZIECKI

Władimir Putin jako ojciec narodu – kreacja wizerunku silnego przywódcy
Michał Włodarczyk

Organizacja Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym. Narzędzie polityki imperialnej Federacji Rosyjskiej?
Sebastian Rodzik

HISTORIA STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH

Koncepcje integracyjne ziem zamieszkałych przez Albańczyków. Proces kształtowania się granic państwa albańskiego
Katarzyna Kropiak

Przebieg procesu negocjacyjnego w sprawie Hongkongu między Wielką Brytanią a Chińską Republiką Ludową
Anika Kowalska

Blaski i cienie sojuszu. Stosunki kanadyjsko-amerykańskie w latach 1935-1945
Dominik Hodurek

PRAWO MIĘDZYNARODOWE

Sprawiedliwość czy bezkarność? Legalność amnestii w świetle prawa międzynarodowego
Tomasz Lachowski

Unifikacja prawa karnego a aksjologiczne podstawy wprowadzania regulacji penalnych
Dominik Zając

VARIA

Soft power jako narzędzie ekspansji kulturalnej Chin w Polsce
Katarzyna Duda

Polska polityka zagraniczna w programach Sojuszu Lewicy Demokratycznej w latach 2005-2011
Bartłomiej Michał Jasiński

Współczesne dylematy i przyszłość konstruktywizmu w naukach o stosunkach międzynarodowych
Marta Hoffmann

STRESZCZENIA ARTYKUŁÓW

Marta Antosz, Problem uchodźców a bezpieczeństwo regionalne w Afryce Subsaharyjskiej w latach 1991-2012

W artykule przedstawiono zarys problematyki dotyczącej kryzysu uchodźstwa oraz jego wpływu na bezpieczeństwo w regionie Afryki Subsaharyjskiej w latach 1991-2012. Autorka poruszyła przede wszystkim tematykę związaną z życiem na terytorium obozów dla uchodźców, w tym problemów głodu, chorób, przemocy, zespołu stresu pourazowego, uchodźców dziecięcych oraz dzieci żołnierzy, jak i aktywności organizacji terrorystycznych oraz grup rebelianckich na terytorium kompleksów. Zrozumienie tych aspektów jest bowiem niezbędne do opisania relacji pomiędzy uchodźcami jako przykładu kryzysu humanitarnego i czynnika destabilizującego bezpieczeństwo w regionie. Artykuł stanowi jedynie wprowadzenie do tematyki dotyczącej uchodźstwa w Afryce Subsaharyjskiej i powinien zachęcić Czytelników do dalszych poszukiwań oraz badań w tym obszarze.

Katarzyna Pietrewicz, Paweł Schmidt, Marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych Ameryki jako filar mocarstwowości państwa

Siły zbrojne są w perspektywie dziejowej szczególnym elementem współkształtującym funkcjonowanie państwa na arenie międzynarodowej oraz jego pozycję w światowym układzie sił. W geopolitycznej analizie rzeczywistości międzynarodowej Stany Zjednoczone Ameryki (United States of America – USA) są od prawie wieku uważane za mocarstwo światowe. Jednym z filarów znaczenia tego państwa jest jego marynarka wojenna – United States Navy (U.S. Navy). Artykuł ma charakter wieloaspektowej analizy literatury przedmiotu, pogłębionej analizy dziejów i aktywności amerykańskiej marynarki wojennej w XX w. oraz ilościowej analizy danych jej dotyczących. Celem tekstu jest chęć poszerzenia wiedzy na temat znaczenia floty morskiej dla budowania pozycji supermocarstwa przez USA. W wyniku badań okazuje się, że U.S. Navy jest najsilniejszym typem armii na świecie operującym w środowisku morskim. Co więcej, jej możliwości bojowe są nieosiągalne w perspektywie najbliższych dekad dla innych aktorów polityki międzynarodowej. Z tego względu jest ona podstawą współczesnego Pax Americana.

Anna Bartnik, Zachodni Brzeg Jordanu w świetle interesów izraelsko-palestyńskich

W wyniku wygranej w 1967 r. wojny pod okupacją izraelską znalazł się Zachodni Brzeg Jordanu. Z uwagi na znaczenie zajętych terytoriów (m.in. bliskość granicy z Jordanią oraz kwestie religijne) doszło do szybkiego rozwoju polityki osadniczej Izraela. Zarówno prawica, jak i lewica izraelskiej sceny politycznej, w swoich programach wyborczych odwoływały się do potwierdzania prawa do żydowskiej obecności na terytoriach okupowanych. Konfiskaty ziem należących do Palestyńczyków – mieszkańców Zachodniego Brzegu – oraz ustawodawstwo Izraela wymierzone w ograniczanie praw ludności palestyńskiej doprowadziły do wzrostu niechęci i nienawiści pomiędzy stronami, ostatecznie zaś do otwartych konfliktów i walk (najbardziej drastycznymi okazały się intifady – „rewolucje kamieni” z lat 1987 i 2000). Wzajemnie wykluczające się interesy stron, a głównie dążenie do przejęcia przez Izrael całkowitej kontroli nad Zachodnim Brzegiem Jordanu, nieustannie generują napięcia i eskalację antagonizmów w regionie. Polityka osadnicza Izraela pokazuje wyraźny dylemat, z którym spotykają się decydenci – próby zagwarantowania bezpieczeństwa państwa powiązane są z przyzwoleniem na naruszenia praw społeczności palestyńskiej. Co istotne, w świetle umów i paktów międzynarodowych izraelskie osiedla na Zachodnim Brzegu oraz konstrukcja muru (którego budowa została rozpoczęta w 2003 r., aby oddzielić ziemie izraelskie od palestyńskich) są uznane za twory nielegalne, co z kolei powoduje, iż sprawa palestyńska zaczęła być wykorzystywana jako środek nacisku i wywierania presji na Izraelu, zarówno w sensie strategicznym, jak i propagandowym. Analiza przebiegu wydarzeń pozwala wysnuć ostateczny wniosek, iż każdy kolejny fragment muru, nieugięta postawa i nieufność pomiędzy stronami oraz dalszy rozwój izraelskiej polityki osadniczej oddalają pokojowe rozwiązanie konfliktu na bliżej nieokreśloną przyszłość.

Robert Siudak, Irański program nuklearny – struktura i cele

Irański program nuklearny niezmiennie od ponad dekady stanowi punkt zapalny w stosunkach Iranu z mocarstwami, w szczególności ze Stanami Zjednoczonymi. Aby lepiej zrozumieć dynamikę oraz sedno tej politycznej burzy, niezbędna jest analiza jego kształtu, technicznych możliwości oraz prawdopodobnych celów. Iran jest aktualnie w stanie samodzielnie wydobywać i konwertować uran oraz wzbogacać jego izotopy wykorzystywane w technologiach nuklearnych. „Republika ajatollahów” zwiększa ponadto zapasy wysoko wzbogaconego uranu. Jeżeli nie zostaną one zdegradowane do poziomu nisko wzbogaconego, mogą zostać wykorzystane w ciężkowodnych reaktorach lub też posłużyć jako materiał do stworzenia głowic nuklearnych. Iran posiada aktualnie dwa aktywne reaktory lekkowodne – w Teheranie oraz w Busher. Największe kontrowersje budzi, wciąż pozostający w fazie instalacji oraz testów, ciężkowodny reaktor w Arak. Odnosząc się do możliwości militaryzacji, należy zwrócić uwagę na dwie podstawowe kwestie. Po pierwsze, Iran zmagazynował ilość wysoko wzbogaconego uranu, którą można uznać za poziom progowy. Innymi słowy to, czy taka ilość uranu mogłaby posłużyć do stworzenia choćby jednej głowicy, jest zależne od wydajności procesu militaryzacji. Po drugie, do tej pory nie istnieją dowody na to, iż Teheran wszedł w posiadanie technologii niezbędnych do detonacji samego ładunku nuklearnego. Podsumowując, dynamika rozwoju irańskiego programu nuklearnego pokazuje, iż aktualnie stanowi on tak naprawdę główny atut Teheranu w politycznej grze z Zachodem. Rzeczywista próba wejścia w posiadanie broni atomowej przez Iran wydaje się być scenariuszem możliwym, aczkolwiek mało prawdopodobnym. Stało by to w opozycji zarówno do interesów ekonomicznych, jak i obranej przez Teheran strategii dyplomatycznej.

Magdalena Raczyńska, Prezydencja grupowa w Radzie Unii Europejskiej – ocena funkcjonalności oraz analiza porównawcza wybranych trio

Trio prezydencji stanowi odpowiedź na kilka zasadniczych problemów, które pojawiały się podczas sprawowania tradycyjnej sześciomiesięcznej prezydencji rotacyjnej państw członkowskich. Jednak jego miejsce i rola w unijnym procesie decyzyjnym, głównie ze względu na niedostatecznie rozbudowane ramy formalne, są słabo zdefiniowane. Artykuł stanowi dwupoziomowe opracowanie wspomnianej instytucji. Część teoretyczna zawiera zestawienie podstawowych informacji na temat podstaw prawnych i sposobu funkcjonowania trio prezydencji. Część praktyczną stanowi analiza efektywności współpracy w ramach wspólnego programowania prezydencji oraz identyfikacji graficznych trio funkcjonujących do końca 2012 r. Ostatecznie umożliwia to ocenę współpracy państw sprawujących przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej, stanowiącą próbę odpowiedzi na pytanie, czy prezydencja zbiorowa stanowi przykład okresu trzech udanych sześciomiesięcznych prezydencji, czy jednak ma szanse stać się nową, bardziej funkcjonalną koncepcją działania na forum unijnym.

Joanna Gęsiarz, Dyplomacja kulturalna Irlandii – perspektywa ekonomiczna

Celem artykułu jest przedstawienie wzajemnych zależności między dyplomacją kulturalną a gospodarką na przykładzie Irlandii. Kraj ten bardzo mocno odczuł skutki światowego kryzysu finansowego zapoczątkowanego w 2008 r. – ucierpiała zarówno jego gospodarka, jak i wizerunek na arenie międzynarodowej. Wyjście z recesji i odbudowanie zaufania do rynku irlandzkiego stało się priorytetem rządu wybranego w 2011 r. Aby to osiągnąć, postanowiono wykorzystać dyplomację kulturalną. W pierwszej części artykułu autorka przeprowadziła analizę pojęcia „dyplomacja kulturalna”, w drugiej opisała strukturę dyplomacji kulturalnej w Irlandii – instytucje odpowiedzialne za jej realizację oraz działania podejmowane w jej ramach. Część trzecia to analiza wpływu sytuacji gospodarczej na wizerunek kraju oraz dyplomację kulturalną. W kolejnej przedstawiona została nowa koncepcja dyplomacji kulturalnej, która szczególny nacisk kładzie na działania wspierające gospodarkę i kreujące wizerunek Irlandii jako kraju przyjaznego inwestycjom. W podsumowaniu autorka dokonała oceny efektywności podjętych działań.

Michał Włodarczyk, Władimir Putin jako ojciec narodu – kreacja wizerunku silnego przywódcy

Celem artykułu jest przybliżenie publicznego wizerunku Władimira Putina, tak ważnego w erze mediów i public relations. Wizerunek ten jest tworzony na potrzeby zarówno polityki wewnętrznej, jak i międzynarodowej. Putin prezentuje się jako silny przywódca, a jego przyjaźnie z niektórymi światowymi liderami, szczególnie Georgem W. Bushem, miały znaczny wpływ na rosyjskie relacje zagraniczne w pierwszej dekadzie XXI w. Omówiono również pogarszanie się tych relacji wraz ze stopniowym rozchodzeniem się interesów, szczególnie pod wpływem amerykańskiej ekspansji militarnej w ramach wojny z terroryzmem. Część pracy poświęcono opisowi mechanizmów, dzięki którym Putin zyskał popularność w swoim kraju. Są to przykładowo działania, w których prezentuje się on jako „ojciec narodu”, opiekuńczy, ale stanowczy wobec tych, którzy na to zasługują. Ostatnia część artykułu to analiza zmiany putinowskiej strategii po zdymisjonowaniu Władisława Surkowa – konserwatywna i podkreślająca tradycyjne rosyjskie wartości retoryka ma odwrócić uwagę społeczeństwa od pogarszającej się sytuacji ekonomicznej kraju.

Sebastian Rodzik, Organizacja Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym. Narzędzie polityki imperialnej Federacji Rosyjskiej?

Tekst jest próbą odpowiedzi na postawione w jego tytule pytanie, czy Organizacja Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym (OUBZ) jest narzędziem polityki imperialnej Federacji Rosyjskiej. W tym celu autor przyjrzał się funkcjonowaniu Organizacji, zbadał wzajemne stosunki między członkami i rozważył możliwe scenariusze jej ewolucji. Ze względu na fakt, iż OUBZ skupia swoją działalność na strategicznie ważnym terytorium z perspektywy globalnej, w analizie pojawiły się rozważania dotyczące charakterystyki obszaru Azji Centralnej. Autor pokazał, iż region ten, obarczony konfliktowością i nękany zagrożeniami natury asymetrycznej, jest bastionem militarnym Rosji, a przy tym spełnia również funkcję pomocniczą dla operacji Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w Afganistanie. Wykorzystując paradygmat realistyczny, w konkluzji autor przedstawił argumenty świadczące o tym, iż OUBZ to część imperialnych planów Rosji.

Katarzyna Kropiak, Koncepcje integracyjne ziem zamieszkałych przez Albańczyków. Proces kształtowania się granic państwa albańskiego

W wyniku osłabienia imperium osmańskiego w XIX w. oraz procesów politycznych zachodzących w regionie Półwyspu Bałkańskiego doszło do konsolidacji Albańczyków wokół wspólnej idei budowy niepodległego państwa. Albańczycy, którzy w większości wyznawali islam, w trakcie dominacji osmańskiej na Bałkanach osiedlani byli wśród katolickiej i prawosławnej ludności. Liczne migracje spowodowały, że w okresie krystalizowania się granic państwowych w regionie różne grupy etniczne zajmowały te same obszary. W przypadku Albańczyków pod koniec XIX w. były to tereny północnego Epiru, północno-zachodniej Macedonii, region Plav, Ulcinj oraz Kosowo i Metochia, obszary o dużym stopniu heterogeniczności etnicznej. Wśród licznych inicjatyw niepodległościowych podejmowanych przez Albańczyków w XIX w. na uwagę zasługuje Liga Obrony Narodu Albańskiego, zwana Ligą Prizreńską. Została ona zawiązana 10 czerwca 1878 r. w Prizrenie na terenie dzisiejszego Kosowa. Albańskie ośrodki polityczne dążące do utworzenia suwerennego państwa zaczęły pojawiać się później niż wśród innych narodów bałkańskich, często natomiast rywalizowały o dominację na tych samych terytoriach. W dniu 28 listopada 1912 r., w trakcie trwania pierwszej wojny bałkańskiej, Albania, wspierana przez Włochy i Austro-Węgry, proklamowała niepodległość. Zaproponowane granice państwa włączały do niego Janinę, Bitolę, Skopje, Prizren i Mitrowicę. Taki ich przebieg nie został jednak zaakceptowany przez konferencję mocarstw obradującą w Londynie w latach 1912-1913, mającą na celu przeprowadzenie rokowań pokojowych między imperium osmańskim a Ligą Bałkańską. Rozwiązania przyjęte w traktacie londyńskim z 30 maja 1913 r. oraz w protokole florenckim z 17 grudnia 1913 r. znacznie ograniczały zasięg terytorialny państwa albańskiego w stosunku do projektu przyjętego we Wlorze podczas kongresu albańskich działaczy narodowych. Postanowienia dotyczące delimitacji w dużym stopniu zgadzały się z obecnym terytorium Republiki Albanii. Wyznaczone granice były wynikiem konsensusu wielkich mocarstw, nie zaś odwzorowaniem terytoriów faktycznie zamieszkałych przez naród albański i inne narody Półwyspu Bałkańskiego.

Anika Kowalska, Przebieg procesu negocjacyjnego w sprawie Hongkongu między Wielką Brytanią a Chińską Republiką Ludową

W artykule autorka skupiła się na przebiegu procesu negocjacyjnego między Wielką Brytanią a Chińską Republiką Ludową w latach 1982-1984 dotyczącego przynależności Hongkongu. Część tego obszaru została proklamowana kolonią brytyjską już w 1843 r., stopniowo powiększając się w rezultacie kolejnej wojny opiumowej i wreszcie dzierżawy. Na początku lat 80. XX w. presja zbliżającego się wygaśnięcia dzierżawy skłoniła obie strony do rozpoczęcia rozmów dotyczących przyszłości Hongkongu. Jakkolwiek dobrobyt regionu leżał w interesie zarówno Wielkiej Brytanii, jak i Chin, ich początkowe stanowiska wykluczały się na tyle, że przez długi czas rozmowy tkwiły w martwym punkcie. Aby zapobiec kryzysowi gospodarczemu w Hongkongu, Wielka Brytania postanowiła zmienić swoje stanowisko. Umożliwiło to dalsze prowadzenie rokowań i ostatecznie doprowadziło do zawarcia porozumienia. Uroczyste podpisanie Wspólnej deklaracji przez premiera chińskiego rządu Zhao Ziyanga oraz premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher miało miejsce w Pekinie w dniu 19 grudnia 1984 r. Hongkong stał się specjalnym regionem autonomicznym z szeregiem przywilejów zagwarantowanych na okres kolejnych 50 lat, licząc od 1997 r.

Dominik Hodurek, Blaski i cienie sojuszu. Stosunki kanadyjsko-amerykańskie w latach 1935-1945

Stosunki kanadyjsko-amerykańskie w latach 1935-1945 rozwijały się głównie dzięki wzajemnej współpracy kanadyjskiego premiera Williama Lyona Mackenzie Kinga oraz amerykańskiego prezydenta Franklina D. Roosevelta. Rozwój wydarzeń na międzynarodowej scenie sprawił, że oba państwa musiały stawić czoła zbliżającej się wojnie. Do końca lat 30. XX w. relacje na linii Ottawa – Waszyngton uległy poprawie, czego genezy można się doszukiwać we wzajemnych spotkaniach obu przywódców, które rozpoczęły się już w 1936 r. Lata 1939-1941 były czasem wielkich zmian. Na Kanadzie – jako jednym z państw walczących – spoczywał ciężar prowadzenia działań wojennych. W tym czasie jej sojusz ze Stanami Zjednoczonymi nabrał znaczenia militarnego. To w czasie jednego ze spotkań Mackenzie Kinga i Roosevelta w 1940 r. w Ogdensburgu powołano Stałą Wspólną Komisję Obrony, a w następnym roku w Hyde Parku podjęto decyzję o włączeniu Kanady do programu Lend-Lease. W tym czasie pełniła ona rolę pośrednika w relacjach Stanów Zjednoczonych z pozostałymi aliantami. Japoński atak na Pearl Harbor pod koniec 1941 r. sprawił, że Waszyngton włączył się do wojny – od tego momentu rola Kanady jako pośrednika stała się zbędna, a jej pozycja uległa znacznemu osłabieniu. Przejawem tego były dwie konferencje, które miały miejsce w Québecu w latach 1943 i 1944 – Kanada pełniła rolę ich gospodarza, jednak nie uczestniczyła w obradach, ponieważ nie życzył sobie tego Roosevelt. Wpłynęło to na zmianę priorytetów w polityce Ottawy, a sojusz kanadyjsko-amerykański przekształcił się we wzajemne partnerstwo. Mimo tych nielicznych incydentów należy pozytywnie ocenić stosunki kanadyjsko-amerykańskie we wspomnianym okresie, ponieważ stworzyły one model wzajemnej współpracy obu państw w powojennym świecie.

Tomasz Lachowski, Sprawiedliwość czy bezkarność? Legalność amnestii w świetle prawa międzynarodowego

Problematyka legalności amnestii nie może być rozpatrywana wyłącznie w kontekście krajowych instrumentów kreowania polityki karnej przez państwa, co do zasady niekwestionowanych, ale również jako potencjalne zagrożenie dla realizacji praw ofiar poważnych naruszeń praw, w tym do sprawiedliwości, prawdy czy naprawy. Prawnomiędzynarodowe zobowiązanie państwa w zakresie ścigania i karania sprawców zbrodni międzynarodowych doznaje bowiem realnego uszczerbku w wypadku wykorzystania przez państwo instytucji amnestii lub mechanizmów zbliżonych, nierzadko jako próby ochrony osób odpowiedzialnych, w celu uniknięcia odpowiedzialności karnej. Bez wątpienia to głównie społeczeństwa postkonfliktowe lub postautorytarne, w dobie gwałtownej zmiany społeczno-politycznej w obrębie danego narodu, doświadczają namacalnego napięcia pomiędzy wartościami pokoju i sprawiedliwości. Amnestie stają się elementem „transakcji”, gry politycznej podjętej w ramach strategii „przejścia” od represji bądź wojny do pokoju i demokratyzacji oraz wdrażania mechanizmów sprawiedliwości okresu przejściowego. Przykłady zmagań poszczególnych społeczeństw w okresie transformacji, jak choćby państw Ameryki Łacińskiej czy Afryki, wskazują, że korzystanie z amnestii (czy to tzw. blankietowych, bezwarunkowych czy warunkowych) stało się naturalnym środkiem formowania polityki państwa w relacji do własnej, zbrodniczej przeszłości, choć jednocześnie nie wolnym od kontrowersji i pytań o legalność w kontekście tkanki prawa międzynarodowego. Co jednak znamienne, prawo międzynarodowe bardzo oszczędnie podchodzi do uregulowania instytucji amnestii. Z tego względu ciężar zdeterminowania jej statusu prawnego względem prawnej konieczności osądzania sprawców najpoważniejszych zbrodni przejęły na siebie międzynarodowe sądy i organy z zakresu praw człowieka oraz trybunały karne. Prace wymienionych międzynarodowych instytucji doprowadziły do skonstruowania tezy o obojętności prawnej lub nawet nielegalności amnestii na płaszczyźnie prawa międzynarodowego. Nie należy jednak sądzić, że te konstatacje spowodują odejście od stosowania amnestii przez kolejne transformujące się społeczeństwa postkonfliktowe lub postautorytarne.

Dominik Zając, Unifikacja prawa karnego a aksjologiczne podstawy wprowadzania regulacji penalnych

Ostatnie dekady przyniosły zdecydowane przyspieszenie procesów integracyjnych w skali nie tylko europejskiej, ale i światowej. Postępująca globalizacja wymusza zmiany w prawie, które coraz częściej przestaje być domeną władz państwowych, ale organizacji o charakterze międzynarodowym. O ile jednak unifikacja prawa prywatnego oraz administracyjnego wydaje się zrozumiała i pożądana wobec zintensyfikowania kontaktów gospodarczych, to już w przypadku prawa karnego podnieść należy szereg istotnych wątpliwości. Kryminalizacja określonych zachowań jest bowiem konsekwencją ich negatywnej oceny z perspektywy systemu wartości określonego społeczeństwa, jednocześnie stanowiąc odzwierciedlenie tegoż systemu. To z kolei implikuje tezę, iż unifikacja prawa karnego (zarówno w zakresie prawa karnego materialnego, jak i procedury) możliwa jest tylko w tym zakresie, w jakim normy kulturowe i wyznawane wartości są wspólne dla zbiorowości, której dotyczą.

Katarzyna Duda, Soft power jako narzędzie ekspansji kulturalnej Chin w Polsce

W artykule autorka wyjaśniła, jak za pomocą soft power Chiny dokonują ekspansji kulturalnej w Polsce oraz na czym polega zjawisko tzw. miękkiej siły. Scharakteryzowała też stosunki kulturalne Polski i Chin od chwili nawiązania po przełomowy rok 1989, przeanalizowała również ich współczesny stan i realia. Lektura artykułu pozwala zrozumieć, w jaki sposób Chiny postrzegają i wykorzystują soft power oraz jak ich działania przejawiają się w Polsce. Dodatkowo wskazano w nim, jak Państwo Środka promuje swoją kulturę w świecie.

Bartłomiej Michał Jasiński, Polska polityka zagraniczna w programach Sojuszu Lewicy Demokratycznej w latach 2005-2011

W artykule autor skoncentrował się wokół zagadnienia polskiej polityki zagranicznej w programach wyborczych i manifestach programowych partii politycznej Sojusz Lewicy Demokratycznej (SLD). Właściwe rozważania poprzedzono teoretycznym wstępem stanowiącym o roli programu wyborczego partii oraz o udziale w prowadzeniu polityki zagranicznej podmiotów pozapaństwowych, w tym ugrupowań politycznych. W artykule podjęto analizę dokumentów programowych SLD z lat 2005-2011 – okresu pozostawania w opozycji parlamentarnej – które zostały przedstawione podczas kampanii przed wyborami parlamentarnymi w latach 2005, 2007 i 2011. Uzupełnieniem tego obrazu jest „Konstytucja programowa SLD”, a także manifest Partii Europejskich Socjalistów sprzed wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2009 r. W podsumowaniu dokonano pozycjonowania SLD na scenie politycznej – krajowej i międzynarodowej – oraz oceny stosunku tej partii do sąsiadów, zagadnień europejskich i głównych kierunków polskiej polityki zagranicznej.

Marta Hoffmann, Współczesne dylematy i przyszłość konstruktywizmu w naukach o stosunkach międzynarodowych

W artykule autorka postarała się wyróżnić najważniejsze jej zdaniem dylematy i wyzwania naukowe, z którymi będą zmuszeni zmierzyć się przedstawiciele jednej z najbardziej dynamicznie rozwijających się perspektyw w ramach teorii stosunków międzynarodowych, jaką jest obecnie konstruktywizm. W artykule, obok nakreślenia głównych cech dystynktywnych omawianego podejścia teoretycznego, wyróżnione zostały następujące dylematy: ontologiczny – związany z ideacyjnym charakterem przedmiotu badań konstruktywistów; epistemologiczny – kładący nacisk na możliwość podważania, na wzór postmodernistów, roli teoretyka stosunków międzynarodowych (co nieodłącznie wiąże się z konstruktywistyczną koncepcją prawdy) na gruncie naukowym; aksjologiczny – wiążący się z możliwością utraty legitymacji konstruktywistów do wypowiadania się w imieniu nauki, skoro są oni przedstawicielami określonego systemu aksjonormatywnego; pragmatyczny – dotyczący właściwego wyważenia przez konstruktywistów proporcji pomiędzy teorią a praktyką badawczą. Wszystko wzbogacone zostało o aspekt językowy, który kładzie nacisk na niebagatelną rolę dyskursu interparadygmatycznego oraz możliwości przebiegania w jego ramach zakłóceń komunikacyjnych pomiędzy badaczami. Artykuł został podsumowany projekcją przyszłych dróg rozwoju konstruktywizmu na gruncie stosunków międzynarodowych.