Polityka zagraniczna Polski. Wybrane zagadnienia i problemy

okladka_pz_polski.cdr

 

Dostępny w formacie PDF

Redakcja naukowa: Piotr Bajor, Tomasz Młynarski

Redakcja pomocnicza: Magdalena Lisińska, Grzegorz Stachowiak

Autorzy: Paulina Antoń, Przemysław Jóźwik, Marcin Matyja, Julita Dudziak, Piotr Piszcz, Klaudia Rymut, Grzegorz Stachowiak, Gabriel Socha, Adrianna Zachara, Marta Hoffmann, Milena Malinowska, Magdalena Lisińska, Weronika Grzywacz, Bartosz Toboła

Recenzja naukowa: Marcin Grabowski

Wydawca: Koło Studentów Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego

Miejsce i rok wydania: Kraków 2012

Skład i przygotowanie do druku: Krakowska Oficyna Naukowa „Tekst” (www.kon-tekst.pl)

ISBN: 978-83-932398-4-9

SPIS TREŚCI

EUROPA

Państwo polskie a Kościół katolicki. Przesłanki podpisania i kontrowersje wokół polskiego konkordatu z 1993 r.
Paulina Antoń

Analiza realizacji inicjatywy „Pooling and Sharing” przez polską prezydencję w Radzie Unii Europejskiej z perspektywy transnarodowej teorii stosunków międzynarodowych
Przemysław Jóźwik

Partnerstwo Wschodnie jako inicjatywa polskiej polityki zagranicznej
Marcin Matyja

Działania Polski wobec budowy gazociągu Nord Stream
Julita Dudziak

Kształtowanie się stosunków polsko-niemieckich na tle budowy Gazociągu Północnego
Piotr Piszcz

Państwa członkowskie Trójkąta Weimarskiego wobec wybranych problemów politycznych za prezydentury Lecha Kaczyńskiego
Klaudia Rymut

Geneza Trójkąta Weimarskiego i weimarskie spotkania na szczycie
Grzegorz Stachowiak

Polska polityka zagraniczna wobec rozpadu Jugosławii (lata 1991-1992)
Gabriel Socha

Polska polityka zagraniczna wobec Bałkanów Zachodnich po 1989 r.
Adrianna Zachara

ŚWIAT

Romantyzm polityczny w polskiej polityce zagranicznej u progu XXI w.
Marta Hoffmann

„Polskie obozy– problem błędnego określania niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i zagłady oraz próby jego rozwiązania
Milena Malinowska

Stosunki Polski z państwami Ameryki Łacińskiej w latach 1989-1999
Magdalena Lisińska

Wniosek Autonomii Palestyńskiej o uzyskanie członkostwa w ONZ – stanowisko Polski
Weronika Grzywacz

Polska a wielka polityka. Interwencja w Iraku
Bartosz Toboła

STRESZCZENIA TEKSTÓW

Paulina Antoń, Państwo polskie a Kościół katolicki. Przesłanki podpisania i kontrowersje wokół polskiego konkordatu z 1993 r.

Celem tekstu jest omówienie problematyki związanej z ratyfikacją konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską z 28 lipca 1993 r. Konkordat jest specyficzną umową międzynarodową, zawieraną pomiędzy określonym państwem a Stolicą Apostolską, która reguluje nie tylko ich wzajemne relacje na tle stosunków międzynarodowych, ale także normalizuje sytuację prawną Kościoła katolickiego w kraju, z którym konkordat został zawarty. W tym świetle oraz z uwagi na rolę Kościoła, jak i wysoki odsetek katolików, konkordat polski stał się jedną z najważniejszych kwestii nowo rodzącego się państwa. W niniejszym temacie istotną rolę odgrywa analiza przebiegu procesu tych uregulowań, który rozpoczął się w momencie zaprezentowania projektu umowy przez Stolicę Apostolską w 1991 r. Samo uchwalenie dokumentu miało miejsce stosunkowo szybko, jednak ratyfikacja, która powinna nastąpić w przeciągu kilku miesięcy, została wydłużona o kilka kolejnych lat. Podstawowe pytanie wokół którego koncentrują się rozważania dotyczy czynników, które zadecydowały o odłożeniu w czasie ratyfikacji. Z pewnością jednym z najważniejszych był zmieniający się układ sceny politycznej, a tym samym podstawy ideologiczne rządzących, co pokazało po raz kolejny, że wola polityków jest ważniejsza od potrzeb państwa.

Przemysław Jóźwik, Analiza realizacji inicjatywy „Pooling and Sharing” przez polską prezydencję w Radzie Unii Europejskiej z perspektywy transnarodowej teorii stosunków międzynarodowych

System bezpieczeństwa w Unii Europejskiej budowany jest na zasadzie symetrycznej współpracy i współzależności. Paradoksalnie okres kryzysu finansowego stał się szansą dla UE na zintensyfikowanie współpracy w ramach Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (Common Security and Defence Policy – CSDP). W związku z tym podstawowym celem polskiej prezydencji w Radzie UE w obszarze CSDP była realizacja inicjatywy „Pooling and Sharing”. Koncepcja ta zakłada „łączenie i udostępnianie” zdolności militarnych i pozamilitarnych państw członkowskich tak, aby zapewnić bezpieczeństwo na obszarze całej UE jak najmniejszym nakładem finansowym. W artykule ocenione zostały działania polskiego przewodnictwa mające na celu wprowadzenie tej inicjatywy w życie, przy uwzględnieniu szczególnej roli, jaką odgrywa prezydencja w obszarze CSDP po wejściu w życie Traktatu z Lizbony. Analiza została przeprowadzona z perspektywy transnarodowej teorii konceptualizacji stosunków międzynarodowych. Perspektywa taka pozwala na pogłębioną analizę działania państwa narodowego na forum organizacji międzynarodowej w zakresie polityki obronności.

Marcin Matyja, Partnerstwo Wschodnie jako inicjatywa polskiej polityki zagranicznej

Polityka zewnętrzna Unii Europejskiej zawsze odgrywała istotne znaczenie w jej funkcjonowaniu. W dużej mierze wynika to z faktu, iż otwartość na państwa sąsiedzkie może, lecz nie musi, prowadzić do pełnej integracji z Unią Europejską. W wyniku postępujących rozszerzeń terytorium unijne objęło obszar Europy Środkowej. W następstwie tych działań zewnętrzna aktywność wspólnoty skierowała się ku Europie Wschodniej. Kluczowym projektem, podjętym z polskiej inicjatywy, mającym na celu zacieśnienie współpracy z państwami tego regionu, jest obecnie Partnerstwo Wschodnie Unii Europejskiej. Program ten odgrywa istotne znaczenie nie tylko w polityce unijnej, lecz również jest zbieżny z głównymi założeniami polskiej polityki zagranicznej. Tekst ma na celu przedstawienie, w jaki sposób doszło do podjęcia prezentowanej inicjatywy przez Unię Europejską oraz jaką rolę odegrała w tym Polska. Ponadto przedstawione zostały najważniejsze założenia projektu oraz początki jego funkcjonowania. Na zakończenie omówiono, jaki wpływ na cały program miała polska prezydencja w Unii Europejskiej oraz szczyt Partnerstwa Wschodniego w Warszawie. Odpowiadając na postawione wyżej pytania starano się przeanalizować omawianą kwestię mając na uwadze zarówno zachodnioeuropejski punkt widzenia, jak również stanowisko najważniejszych uczestników życia politycznego w Europie Wschodniej. Argumenty zawarte w tekście wykazały, iż projekt Partnerstwa Wschodniego może odegrać istotną rolę w europejskiej polityce zewnętrznej, niemniej jednak, aby tak się stało, konieczne jest jego zdecydowane poparcie przez całą Unię. Jeśli uda się to osiągnąć z całą pewnością przyniesie on wymierne skutki zarówno dla Unii Europejskiej, jak i dla Polski.

Julita Dudziak, Działania Polski wobec budowy gazociągu Nord Stream

We współczesnej polityce zagranicznej niezwykle istotne znaczenie ma jeden z najważniejszych problemów współczesnego świata – kwestia bezpieczeństwa energetycznego. Polska, posiadająca niewielkie złoża gazu ziemnego, większość zapotrzebowania na ten surowiec uzupełnia poprzez import, odgrywając również ważną rolę w jego tranzycie do innych państw. Tym samym plany budowy Gazociągu Północnego łączącego bezpośrednio Federację Rosyjską oraz Republikę Federalną Niemiec uderzały w polską rację stanu. W pracy przedstawiono i zanalizowano działania, które podejmowały władze Polski wobec inwestycji konsorcjum Nord Stream po oficjalnym poinformowaniu rządu polskiego o planach budowy gazociągu w 2006 r. W przeciągu pięciu lat – do ukończenia pierwszej nitki gazociągu w roku 2011 – projekt ten ulegał zmianom, m.in. z powodu zabiegów Polski dążącej do wstrzymania budowy Gazociągu Północnego. Śledząc kroki, które w tej kwestii podejmowały władze polskie reprezentowane najpierw przez rząd Jarosława Kaczyńskiego, a później Donalda Tuska, podjęto również próbę ich oceny.

Piotr Piszcz, Kształtowanie się stosunków polsko-niemieckich na tle budowy Gazociągu Północnego

Celem artykułu jest analiza stosunków polsko-niemieckich w latach 2005-2011, kształtujących się pod wpływem międzynarodowego przedsięwzięcia, jakim była budowa Gazociągu Północnego realizowana przez spółkę Nord Stream AG z udziałami Gazpromu, E.ON, Wintershall, Nederlandse Gasunie i GDF SUEZ. Dokonany przez Autora przegląd najważniejszych wydarzeń, od zmian rządów zarówno w Republice Federalnej Niemiec oraz w Polsce, a kończąc na działaniach lobbingowych prowadzonych przez konsorcjum Nord Stream, ukazuje rozbieżności zarówno w postrzeganiu inwestycji oraz podejmowanych działaniach dotyczących budowy. Autor artykułu przeprowadził chronologiczną analizę najistotniejszych faktów, które wpłynęły na  bilateralne stosunki polsko-niemieckie w latach 2005- 2011, przyjęta metoda jednoznacznie wykazała skuteczność działań zarówno ze strony rządu niemieckiego, jaki i władz spółki w forsowaniu zamierzonego celu jakim była inwestycja Gazociągu Północnego. Badany przedział czasowy w dwustronnych relacjach nie wykazał, aby istniała tendencja do pogorszenia się wzajemnych kontaktów. Rozważania prowadzą do wniosku, że władzom polskim wciąż brakuje przygotowania do skutecznego działania na arenie międzynarodowej oraz ujawniają słabość podejmowanych wysiłków.

Klaudia Rymut, Państwa członkowskie Trójkąta Weimarskiego wobec wybranych problemów politycznych za prezydentury Lecha Kaczyńskiego

Celem tekstu jest przedstawienie problemu prezentowania różnych postaw przez członków Trójkąta Weimarskiego wobec wybranych problemów politycznych za czasów prezydentury Lecha Kaczyńskiego. Poruszone tu zostaną najważniejsze wydarzenia lat 2005-2010, bezpośrednio dotyczące trzech państw tego ugrupowania: zerwanie praktyki spotkań na najwyższym szczeblu w ramach Trójkąta – postawa polskiego prezydenta wobec prześmiewczego artykułu w niemieckiej prasie, kwestia odraczania ratyfikacji traktatu lizbońskiego, krzyżujące się interesy państw w tworzeniu polityki wschodniej UE oraz podejście do projektu instalacji tarczy antyrakietowej w Polsce i Czechach. Pokrótce wspomniane będą również postawy innych państw europejskich wobec przedstawionych zagadnień. Praca ta ma przybliżyć obszary wspólnych, krzyżujących się interesów Polski, Niemiec i Francji, pokazać, czy i w jakim stopniu są one zbieżne oraz jakich obszarów polityki dotyczą. Pozwoli to na dostrzeżenie relacji między tymi państwami i postawienie hipotezy odnośnie ich przyszłej możliwości współdziałania.

Grzegorz Stachowiak, Geneza Trójkąta Weimarskiego i weimarskie spotkania na szczycie

Artykuł „Geneza Trójkąta Weimarskiego i weimarskie spotkania na szczycie” ma na celu syntetyczne omówienie przyczyn, które doprowadziły do powstania Trójkąta Weimarskiego – zarówno z perspektywy indywidualnych interesów poszczególnych tworzących go państw (Polski, Niemiec i Francji), jak i biorąc pod uwagę trzy grupy bilateralnych interesów łączących te państwa. Poświęcona temu jest pierwsza część tekstu. Część druga to omówienie kolejnych weimarskich spotkań na szczycie – z udziałem prezydentów Polski i Francji oraz kanclerza Niemiec. Znajduje się w niej ich szczegółowe zestawienie oraz omówienie – od pierwszego spotkania w roku 1998 aż do ostatniego w roku 2010.
Tekst bazuje na źródłach dyplomatycznych – począwszy od Wspólnej deklaracji o przyszłości Europy z 1991 r., skończywszy na ostatnich sejmowych exposé polskich ministrów spraw zagranicznych. Artykuł szeroko omawia także medialne relacje na temat weimarskich spotkań na szczycie oraz Trójkąta Weimarskiego w ogóle.
Reasumując, tekst dotyczy jednej z ciekawszych konstrukcji dyplomatycznych we współczesnej Europie. Podnosi kwestię początków istnienia Trójkąta Weimarskiego i – poprzez łączne omówienie jego najważniejszych politycznych przedsięwzięć – podejmuje próbę odpowiedzi na pytania o perspektywy tego konsultacyjnego forum Polski, Niemiec i Francji.

Gabriel Socha, Polska polityka zagraniczna wobec rozpadu Jugosławii (lata 1991-1992)

Celem pracy jest przede wszystkim zaprezentowanie krok po kroku ewolucji stanowiska polskiej dyplomacji wobec procesu dezintegracji Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, począwszy od pierwszych dni konfliktu aż do początku roku 1992 r., kiedy społeczność międzynarodowa dokonała oficjalnego uznania niepodległości Słowenii i Chorwacji. Dla pełniejszego ujęcia problemu, a także oddania ówczesnych realiów, autor przytacza i analizuje fragmenty wypowiedzi krajowych polityków, które pochodzą z prac sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych oraz z debat nad kierunkami polskiej polityki zagranicznej. Podsumowanie pracy to zaś próba dokonania obiektywnej oceny taktyki obranej przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP oraz polskich decydentów wobec jugosłowiańskich wydarzeń. Analiza dokonana została zarówno w odniesieniu do uwarunkowań wewnętrznych, lecz przede wszystkim z uwzględnieniem oddziaływania czynników międzynarodowych i specyfiki geopolitycznej sytuacji, w jakiej znalazła się Polska na początku lat 90. XX w.

Adrianna Zachara, Polska polityka zagraniczna wobec Bałkanów Zachodnich po 1989 r.

Na przestrzeni 20 lat polska polityka zagraniczna wobec państw bałkańskich, a dokładniej Republiki Chorwacji, Republiki Serbii oraz Federacji Bośni i Hercegowiny, ulegała przeobrażeniom, szczególnie zmierzającym do zacieśnienia stosunków. Relacje z Bałkanami Zachodnimi zdecydowanie zależne były od skutków rozpadu Jugosławii i wojny domowej w 1991 r. Transformacja polityczna i gospodarcza w Chorwacji pozwoliła na – szybszą niż w innych państwach regionu – akcesję do Unii Europejskiej, która nastąpi 1 lipca 2013 r. Dzięki niej, państwo chorwackie stanie się bliższym partnerem Polski, która w czasie prezydencji w Radzie UE otwarcie wspierała dążenia Bałkanów do integracji. Podczas polskiego przewodnictwa rozpoczęto serię inicjatyw, w których Polska odgrywa rolę mentora dla przyszłego 28 członka Unii Europejskiej. Również Serbia oraz Bośnia i Hercegowina widzą w Polsce państwo, które wspomoże je w szybszej integracji. Jednak historia stosunków między Polską a Republiką Serbii czy Federacją Bośni i Hercegowiny w ciągu 20 ostatnich lat nie była raczej rozbudowana, na co złożył się szereg czynników polityczno-gospodarczych, do jakich zaliczyć można pewne odizolowanie Serbii po wojnach bałkańskich w latach 90. czy przeciągająca się wojna w Bośni i powolne odbudowywanie tego zniszczonego państwa. Niemniej jednak, zauważyć można rozwój relacji z Bałkanami Zachodnimi, choć nie są one specjalnie doceniane z punktu widzenia polskiej polityki zagranicznej, na co wpływ mają od dłuższego czasu czynniki geograficzne, jak i historyczne.

Marta Hoffmann, Romantyzm polityczny w polskiej polityce zagranicznej u progu XXI w.

W pracy autorka podejmuje kwestię istnienia i funkcjonowania w polskiej polityce zagranicznej kierunku, który należy nazwać „romantyzmem politycznym”. Na początku wyjaśnia ona to pojęcie, posługując się spostrzeżeniami Carla Schmitta, zawartymi w jego pracy zatytułowanej „Politiche Romantik” z 1919 r. Następnie egzemplifikuje je poprzez wskazanie politycznych implikacji działań i dążeń niemieckich, a także austriackich romantyków. W pracy została postawiona teza, jakoby w polskiej polityce zagranicznej, szczególnie w okresie 2005-2007, dominowało podejście polityczno-romantyczne, a jej potwierdzeniem są działania ówczesnych polskich polityków. Analiza tych działań pod kątem ich specyfiki romantycznej obejmuje takie sfery jak: wartości dominujące w polityce zagranicznej (chrześcijańskie), stosunek do Federacji Rosyjskiej – jako mocarstwa opresywnego, stosunek do niektórych byłych republik radzieckich (Ukraina, Gruzja) – jako tych, które należy „wprowadzić do Europy” (Unii Europejskiej) oraz stosunek do Stanów Zjednoczonych – jako mocarstwa broniącego polskich interesów na arenie międzynarodowej. Autorka powołuje się w swojej pracy na dokumenty programowe partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość, a także na wypowiedzi jej przedstawicieli, egzemplifikujące postawioną na początku tezę. Konkluzja artykułu jest próbą krytycznej oceny romantyzmu politycznego w polskiej polityce zagranicznej u progu XXI w., podającą w wątpliwość efektywność działań wywodzących się z tak skonstruowanego podejścia.

Milena Malinowska, „Polskie obozy” – problem błędnego określania niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i zagłady oraz próby jego rozwiązania

W latach 1933-45 władze III Rzeszy założyły około 12 tys. obozów pracy, gdzie więziono i wykorzystywano do niewolniczej pracy miliony ludzi, głównie Polaków i Żydów. Jednak gdy media, publikacje, a nawet opracowania historyczne dostarczają określeń takich jak „polskie obozy koncentracyjne”, „polish concentration camps”, „polish death camps” czy „polnische Vernichtungslager” okazuje się, że na świecie powstaje mylne przekonanie o tym, że obozy te, prócz tego, że pod względem geograficznym znajdowały się na terytorium obecnej Polski, były także zakładane i prowadzone przez Polaków.
Co jest przyczyną tej fali pomyłek? Przeważnie są to lapsusy językowe, chociaż uważa się również, że termin ten został wprowadzony celowo przez niemiecki kontrwywiad. Powodem może być także utrzymujący się stereotyp Polaka-antysemity.
Nie sposób wymienić wszystkich przykładów używania błędnego określenia przez zagraniczne media. Na stronie internetowej polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych udokumentowanych jest około 160 interwencji od 2005 r. w sprawie używania określenia „polskie obozy koncentracyjne” w różnych środkach masowego przekazu. Określenie pojawiało się w najważniejszych światowych dziennikach. W zamyśle dziennikarzy i publicystów używających pojęcia „polskich obozów” jest to skrót myślowy mający dotyczący obozów koncentracyjnych leżących na terenie Polski. Używanie tego sformułowania może jednak rodzić poważne skutki dla obrazu Polski na arenie międzynarodowej.
Jakie działania podejmują polskie władze w tej kwestii? Głównie konsulaty i ambasady wysyłają listy z protestami i prośbą o umieszczenie sprostowania do redakcji czasopism, w których błędne określenie się znalazło. Wszelkie tego typu akcje opisane są na stronie internetowej MSZ. Pewnym sukcesem rządu polskiego była decyzja o zmianie nazwy obozu Auschwitz-Birkenau we wpisie na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Zgodnie z propozycją przedstawioną wspólnie przez Polskę i Izrael, aktualna oficjalna nazwa miejsca to: „Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940- 1945)” zamiast „Obóz Koncentracyjny Auschwitz”.
Ostatnie wydarzenia pokazują, że problem pozostaje wciąż nierozwiązany, gdyż nawet głównym światowym politykom zdarzają się wpadki dotyczące określenia „polskie obozy”.

Magdalena Lisińska, Stosunki Polski z państwami Ameryki Łacińskiej w latach 1989-1999

Ameryka Łacińska to obszar często pomijany w polskiej debacie publicznej, również w kontekście polityki zagranicznej prowadzonej przez nasze państwo. W niniejszej pracy Autorka stara się przybliżyć czytelnikowi kwestię stosunków Polski z regionem w latach 1989-1999 oraz stawia tezę, iż działania podjęte w tym okresie rzutują na obecny, niewystarczający poziom tychże relacji. W pierwszej kolejności przedstawiony został zarys historyczny stosunków polsko-latynoamerykańskich w okresie przed 1989 r. Następnie uzasadniony został wybór ram czasowych przyjętych w tekście, których granice wyznaczają dwa ważne dla Polski wydarzenia – rozpoczęcie transformacji ustrojowej i wejście w poczet członków Paktu Północnoatlantyckiego. Część właściwa tekstu podzielona została na trzy części – analizę polsko-latynoamerykańskich stosunków politycznych, gospodarczych i kulturalnych. W konkluzjach autorka podejmuje próbę oceny tychże kwestii, ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na sytuację obecną. Podkreśla również, że polscy decydenci powinni zmienić stosunek do Ameryki Łacińskiej, zaniedbywanej przez dyplomację naszego państwa niemal od 20 lat.

Weronika Grzywacz, Wniosek Autonomii Palestyńskiej o uzyskanie członkostwa w ONZ – stanowisko Polski

Konflikt izraelsko-palestyński toczy się już ponad 60 lat i ciągle nie udaje się wypracować trwałego porozumienia. Od 2010 r. proces pokojowy stoi w miejscu. Dotychczasowe negocjacje pokojowe prowadzą do rozwiązania dwupaństwowego, czyli powstania obok Izraela niepodległej Palestyny. Kwestie sporne dotyczą granic przyszłego państwa, statusu Jerozolimy oraz prawa powrotu uchodźców. Sprawa Palestyny głośniej rozbrzmiała na scenie międzynarodowej w związku z wnioskiem prezydenta Autonomii Palestyńskiej z 23 września 2011 r. o przyjęcie jej jako pełnoprawnego członka do Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ). Oznaczałoby to międzynarodowe uznanie niepodległości Palestyny. Pomimo, że większość członków ONZ uznaje państwowość Palestyny, Komitet do spraw Przyjmowania Nowych Członków nie potrafił wypracować jednolitego stanowiska czy przyjąć Palestynę jako państwo do ONZ. Ostro protestowały przeciwko temu USA i Izrael. Polskie MSZ zajęło stanowisko „strategicznej wstrzemięźliwości”, czekając na wypracowanie wspólnego unijnego stanowiska. UE opowiada się za rozwiązaniem konfliktu izraelsko-palestyńskiego w drodze negocjacji. Zdania państw członkowskich UE odnośnie przyjęcia Palestyny do ONZ były jednak podzielone. Polska posiada dobre stosunki zarówno z Izraelem, jak i z Palestyńczykami, mogłaby więc aktywnie uczestniczyć w izraelsko-palestyńskim procesie pokojowym.

Bartosz Toboła, Polska a wielka polityka. Interwencja w Iraku

Udział wojsk polskich w interwencji zbrojnej w Iraku uznawany jest za najbardziej kontrowersyjną decyzję w polskiej polityce zagranicznej w ostatnich kilkunastu latach. Podjęta 17 marca 2003 r. przez najwyższe władze państwowe decyzja była szeroko komentowana na forum publicznym i w kręgach politycznych zarówno na arenie krajowej, jak i międzynarodowej. Jednoznaczne polityczne i militarne poparcie przez Polskę Stanów Zjednoczonych zrodziło komentarze głoszące samowasalny stosunek Polski do sojusznika z zachodniej hemisfery, skutkujący osłabieniem więzi z państwami europejskimi. W kwestii samej interwencji podnoszono zarzut braku prawnej legitymacji do podjęcia działań zbrojnych. Szczegółowe inspekcje nie wykazały posiadania przez Irak broni masowej zagłady.
Wśród motywacji podjęcia przez polskie władze decyzji wymieniano chęć wsparcia szerokiego frontu walki z terroryzmem w imię działania na rzecz światowego bezpieczeństwa i pokoju, chęć podkreślenia sojuszniczej lojalności i odpowiedzialności za wzajemne stosunki łączące Polskę i Stany Zjednoczone oraz chęć odniesienia korzyści ekonomicznych związanych z intratnymi kontraktami dla polskich firm partycypujących w odbudowie Iraku.
W trakcie ponad pięcioletniej obecności wojsk polskich w Iraku (powrót ostatniej zmiany nastąpił 31 października 2008 r.) zginęło 22 polskich żołnierzy. Koszty udziału w interwencji szacowane są na około 800 mln zł. Ocena skutków interwencji, z uwagi na zbyt krótką perspektywę uniemożliwiającą dostrzeżenie skutków długofalowych, nie jest jednoznaczna, choć w ogólnym podsumowaniu wskazuje się na niepowodzenie w aspekcie ekonomicznym, wątpliwe powodzenie w aspekcie politycznym oraz sukces w aspekcie militarnym.